Czy zdarza Ci si\u0119 bawi\u0107 d\u0142ugopisem podczas rozmowy, porusza\u0107 nog\u0105, kiedy si\u0119 nad czym\u015b zastanawiasz, albo nuci\u0107 pod nosem, \u017ceby si\u0119 uspokoi\u0107? Takie drobne gesty i d\u017awi\u0119ki pomagaj\u0105 nam radzi\u0107 sobie z emocjami i bod\u017acami. Dla wielu os\u00f3b neuroodmiennych s\u0105 szczeg\u00f3lnie wa\u017cnym sposobem odczuwania \u015bwiata i dbania o w\u0142asny komfort.<\/strong><\/p>\n Wystawa \u201eStimpathy\u201d Moniki Popiel i Paw\u0142a \u015awierczka zaprasza do przyjrzenia si\u0119 im z bliska. Za pomoc\u0105 obrazu, d\u017awi\u0119ku i niezwyk\u0142ej instalacji artystycznej pokazuje to, czego na co dzie\u0144 cz\u0119sto nie zauwa\u017camy, a czasem pr\u00f3bujemy si\u0119 pozby\u0107, bo nie mie\u015bci si\u0119 w spo\u0142ecznych normach. To okazja, by spojrze\u0107 na ludzkie cia\u0142o i jego potrzeby z innej perspektywy, odkry\u0107 nieoczywiste sposoby komunikacji i zastanowi\u0107 si\u0119, czy naprawd\u0119 wszyscy musimy zachowywa\u0107 si\u0119 tak samo.<\/p>\n Monika Popiel i Pawe\u0142 \u015awierczek w swojej praktyce artystyczno-badawczej zajmuj\u0105 si\u0119 neuroodmienn\u0105 percepcj\u0105, uciele\u015bnianiem neuror\u00f3\u017cnorodno\u015bci oraz stimowaniem jako praktyk\u0105 relacyjn\u0105. Poprzez prac\u0119 z cia\u0142em, obiekty sensoryczne, teksty teoretyczne i dzia\u0142ania publiczne sprawdzaj\u0105, co pozwala osobom neuroodmiennym nie tylko przetrwa\u0107, ale i rozkwita\u0107 w \u015bwiecie, kt\u00f3ry za norm\u0119 uznaje osoby neurotypowe, pe\u0142nosprawne i heteroseksualne. Pokazuj\u0105, \u017ce to, co osobiste, jest jednocze\u015bnie polityczne.<\/em><\/p>\n W centrum ich zainteresowania stoi stimowanie (zachowania autostymulacyjne), czyli powtarzaj\u0105ce si\u0119 ruchy i d\u017awi\u0119ki, kt\u00f3rymi osoby neuroodmienne reguluj\u0105 emocje i bod\u017ace. Cho\u0107 o neuror\u00f3\u017cnorodno\u015bci m\u00f3wi si\u0119 coraz wi\u0119cej, stimowanie wci\u0105\u017c rzadko bywa dostrzegane jako wa\u017cna praktyka cielesna, kulturowa czy relacyjna. Cz\u0119\u015bciej jest lekcewa\u017cone, ukrywane, korygowane albo uznawane za patologi\u0119. Arty\u015bci chc\u0105 to zmieni\u0107 poprzez neuroqueerowanie, czyli \u2013 jak pisze dr Nick Walker, \u0142amanie zarazem norm dotycz\u0105cych umys\u0142u i tych dotycz\u0105cych p\u0142ci. Oba te rodzaje norm s\u0105 ze sob\u0105 \u015bci\u015ble powi\u0105zane i wp\u0142ywaj\u0105 na to, jak poruszamy si\u0119 po mie\u015bcie, jak pracujemy, odpoczywamy czy wchodzimy w interakcje z innymi osobami. W tym uj\u0119ciu stimowanie jest sposobem nadawania znacze\u0144 poprzez eksploracj\u0119 zmys\u0142ow\u0105. To troska o w\u0142asny uk\u0142ad nerwowy w \u015bwiecie, kt\u00f3ry cz\u0119sto tej troski odmawia, i miejsce na w\u0142asny rytm, nawet je\u015bli nie pasuje on do wymog\u00f3w linearnej produktywno\u015bci. Stimowanie mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 j\u0119zykiem, trzeba tylko nauczy\u0107 si\u0119 go s\u0142ucha\u0107.<\/em><\/p>\n Instalacja \u201eStimpathy\u201d wyrasta ze spotka\u0144 z neuroatypowymi mieszka\u0144cami i mieszkankami Berlina. Zamiast nagrywa\u0107 ich g\u0142osy, arty\u015bci zarejestrowali ich stimy i cia\u0142a w kontakcie z ulubionymi miejscami w mie\u015bcie. Na zbli\u017ceniach tak bliskich, \u017ce obraz traci skal\u0119 i staje si\u0119 dotykiem, stimuj\u0105 ludzie, zwierz\u0119ta, ro\u015bliny i materia nieo\u017cywiona. Projekcja pada na obiekt przypominaj\u0105cy aureol\u0119, z kt\u00f3rej wy\u0142ania si\u0119 kszta\u0142t odsy\u0142aj\u0105cy do jednego z najbardziej bezpo\u015brednich gest\u00f3w sprzeciwu. Nie da si\u0119 dyskutowa\u0107, wi\u0119c naj\u0142atwiej uzna\u0107 go za szale\u0144stwo; w instalacji zostaje podniesiony do rangi \u015bwi\u0119to\u015bci. To r\u00f3wnie\u017c uk\u0142on w stron\u0119 \u015bredniowiecznych \u015bwi\u0119tych, kt\u00f3rych dzi\u015b najpewniej uznanoby za osoby neuroatypowe. Obiekt pokrywaj\u0105 lusterka z kuli dyskotekowej, na kt\u00f3rych obraz rozszczepia si\u0119 i rozprasza po \u015bcianach, suficie, pod\u0142odze i cia\u0142ach os\u00f3b zwiedzaj\u0105cych. Ze stim\u00f3w d\u017awi\u0119kowych zebranych podczas warsztat\u00f3w powsta\u0142 utw\u00f3r muzyczny skomponowany przez Valyen Songbird. Film i d\u017awi\u0119k s\u0105 zap\u0119tlone, ale ich p\u0119tle maj\u0105 r\u00f3\u017cn\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107, wi\u0119c uk\u0142ad tego, co widziane i s\u0142yszane, nieustannie si\u0119 zmienia. Projekt ma uwidoczni\u0107 to, co zwykle pozostaje ukryte, wzmocni\u0107 osoby neuroodmienne i oswoi\u0107 obecno\u015b\u0107 stimowania w przestrzeni publicznej.<\/em><\/p><\/blockquote>\n Projekt \u201eStimpathy\u201d zosta\u0142 zrealizowany w ramach rezydencji Fresh AIR organizowanej przez Stiftung Berliner Leben.<\/p>\n Wi\u0119cej o projekcie: stimpathy.com<\/strong><\/a><\/p>\n Monika Popiel<\/strong> (zaimki dowolne) dzia\u0142a na spl\u0105taniu r\u00f3\u017cnych dyscyplin, mieszaj\u0105c praktyki artystyczne, technologiczne i badawcze. Uko\u0144czy\u0142a re\u017cyseri\u0119 w Akademii Teatralnej w Warszawie oraz matematyk\u0119 stosowan\u0105 na Politechnice Gda\u0144skiej. W centrum jej pracy znajduje si\u0119 cia\u0142o jako podstawowe miejsce do\u015bwiadczenia, relacji i poznania. W swoich poszukiwaniach \u0142\u0105czy sztuki performatywne, relacyjne, sensoryczne i somatyczne z uciele\u015bnionymi praktykami tworzenia tkanin, projektowania elektroniki i programowania interfejs\u00f3w. Tworzy interaktywne przestrzenie spotkania, w kt\u00f3rych cia\u0142o i zmys\u0142y nie tylko staj\u0105 si\u0119 materia\u0142em i narz\u0119dziem dzia\u0142ania, lecz tak\u017ce aktywnie je wsp\u00f3\u0142wytwarzaj\u0105. Jej prace badaj\u0105 dynamiczne relacje mi\u0119dzy cia\u0142ami, pami\u0119ci\u0105, wyobra\u017ani\u0105, technologi\u0105 i wielozmys\u0142owym do\u015bwiadczeniem \u015bwiata. Intensywnie pracuj\u0105c ze zmys\u0142em dotyku, interocepcj\u0105 i ruchem, stawia pytania o wsp\u00f3\u0142odczuwanie, wsp\u00f3\u0142bycie w niepewno\u015bci i dysonansie oraz o mo\u017cliwo\u015bci wsp\u00f3lnego dzia\u0142ania.<\/p>\n Strona: monikapopiel.com<\/strong><\/a><\/p>\n Pawe\u0142 \u015awierczek<\/strong> \u2013 uko\u0144czy\u0142 kulturoznawstwo na Uniwersytecie \u015al\u0105skim w Katowicach oraz Laboratorium Nowych Praktyk Teatralnych na Uniwersytecie SWPS w Warszawie. Pracuje na styku praktyk performatywnych i relacyjnych, bada\u0144 artystycznych oraz aktywizmu (neuro)queerowego. W centrum jego zainteresowa\u0144 stoj\u0105 napi\u0119cia mi\u0119dzy polityk\u0105 to\u017csamo\u015bci a uciele\u015bnionym do\u015bwiadczeniem, w szczeg\u00f3lno\u015bci queerowym i neuroodmiennym. W ostatnich latach eksploruje przede wszystkim queerowe dziedzictwo G\u00f3rnego \u015al\u0105ska (\u201eOf Coal and Rainbow \/ Wungiel i donga\u201d, Sophienasele, Berlin 2018; \u201eFrom Ahead Our Time\u201d, Favoriten Festival, Dortmund 2022; kolektyw \u015al\u0105sk Przegiety, 2018\u2013) oraz cielesne do\u015bwiadczanie neuroodmienno\u015bci (\u201eStimpathy\u201d, Fresh AIR, Berlin 2026). Od 2023 roku praktykuje oraz uczy uciele\u015bnionej metody komunikacji Authentic Relating.<\/p>\n Strona: pawelswierczek.com<\/strong><\/a><\/p>\n Konsultacje d\u017awi\u0119kowe i kompozycja:<\/strong> Valyen Songbird<\/p>\n Stimy d\u017awi\u0119kowe:<\/strong> osoby uczestnicz\u0105ce w warsztatach Stimpathy<\/p>\n Stimy wizualne:<\/strong> Ada\u015b, C\u00e9lestin, Jenny D\u00f6ll, Jaros\u0142aw Gudowski, Katarzyna Mach, Martyna Masztalerz, Monika Popiel, Valyen Songbird, Pawe\u0142 \u015awierczek, Tesia, Tere Wi\u0119cko, Daniel Z.<\/p>\n Specjalne podzi\u0119kowania:<\/strong> Raum f\u00fcr Beteiligung Tempelhof-Sch\u00f6neberg, Karada House<\/p>\n Kuratorka:<\/strong> Agata Sztorc-Gromaszek<\/p>\n Wystawa prezentowana w Warsztatach Kultury jest cz\u0119\u015bci\u0105 projektu \u201eSztuka Wra\u017cliwo\u015bci\u201d, dofinansowanego ze \u015brodk\u00f3w Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodz\u0105cych z Funduszu Promocji Kultury.<\/p>\n Kiedy: Gdzie:<\/strong> Warsztaty Kultury w Lublinie, ul. Grodzka 7, sala wystawowa, II pi\u0119tro Wystawa odbywa si\u0119 w zaciemnionej przestrzeni. Projekcja wideo wy\u015bwietlana jest na obiekcie przypominaj\u0105cym kul\u0119 dyskotekow\u0105. Przestrze\u0144 wype\u0142nia rozproszone \u015bwiat\u0142o kuli dyskotekowej oraz r\u00f3\u017cnorodne d\u017awi\u0119ki wydawane przez ludzi oraz instrument steel drum. Niekt\u00f3re bod\u017ace wizualne lub d\u017awi\u0119kowe mog\u0105 powodowa\u0107 dyskomfort u os\u00f3b na nie wra\u017cliwych. W przestrzeni wystawy dost\u0119pne s\u0105 s\u0142uchawki wyciszaj\u0105ce.<\/p>\nOpis kuratorski<\/h2>\n
O osobach autorskich<\/h2>\n
Informacje praktyczne<\/h2>\n
\n<\/strong>23 pa\u017adziernika 2026, godz. 18.00 | wernisa\u017c<\/strong>
\n26 pa\u017adziernika \u2013 13 listopada 2026 | zwiedzanie |<\/strong> od poniedzia\u0142ku do pi\u0105tku w godz. 10.00-17.00 oraz podczas wybranych wydarze\u0144 towarzysz\u0105cych wystawie<\/p>\n
\nDla kogo:<\/strong> m\u0142odzie\u017c od 15. roku \u017cycia i osoby doros\u0142e
\nWst\u0119p wolny<\/strong><\/p>\nDost\u0119pno\u015b\u0107<\/h2>\n
\n