Wschodni Express – spotkania literackie

Już od 11 lat podczas Festiwalu Wschód Kultury – Inne Brzmienia można spotkać się z najnowszą literaturą ukraińską i białoruską, a także pochodzącą z państw bałtyckich. W tym roku na festiwalową publiczność czeka 9 premier wydawniczych, w tym wydania książkowe projektu Literary Eastern Express (LEE), który stanowi dopełnienie i rozwinięcie działań serii „Wschodni Express”. Wśród nowości wydawniczych znajdują się gatunki takie jak komiksy, esej historyczny czy literatura dziecięca. Premierom towarzyszyć będą dyskusje związane zarówno z tematyką samych książek, jak i kontekstem społeczno-kulturowym, w jakim powstawały. To 17. edycja organizowanych przez Warsztaty Kultury lubelskich Innych Brzmień i 11. w ramach Wschodu Kultury, czyli projektu realizowanego przez Narodowe Centrum Kultury ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz przez 3 miasta wschodniej Polski – Lublin, Białystok i Rzeszów.

 –W tym roku zaprezentujemy m.in. przekłady poezji i prozy współczesnych autorów i autorek z Białorusi, Ukrainy, Litwy i Estonii. Spotkania będą okazją do bezpośredniego kontaktu z twórcami, wymiany myśli i doświadczeń. Będziemy mogli posłuchać fragmentów ich dzieł w oryginalnym brzmieniu, a także w polskich przekładach, co pozwoli na pełniejsze zrozumienie i docenienie pracy zarówno autorek i autorów, jak i istotnej roli tłumaczek i tłumaczy. Podczas Festiwalu będzie można kupić książki i zdobyć autografy twórców. Wszystkie spotkania literackie odbędą się w siedzibie Warsztatów Kultury w Lublinie. – opowiada Monika Ostrowska z działu wydawniczego Warsztatów Kultury w Lublinie.

Harmonogram spotkań literackich

27 czerwca (czwartek)

17.00–18.00 | Kateryna Babkina: „Czapeczka i wieloryb” (projekt LEE)
Udział w spotkaniu wezmą: Kateryna Babkina – autorka, Bohdan Zadura – tłumacz, prowadzenie: Tomasz Sikora, tłumaczenie spotkania: Andrij Saweneć | Warsztaty Kultury w Lublinie, ul. Grodzka 7 – patio
„Czapeczka i wieloryb” to poruszająca historia chorego na białaczkę ośmioletniego chłopca, na którego wszyscy wołają „Czapeczka”. Pewnego dnia bohater zauważa za swoim oknem pływającego w powietrzu wieloryba. Choroba nie pozwala mu robić rzeczy, które chciałby i powinien móc robić każdy ośmiolatek, więc gdy wieloryb proponuje chłopcu wspólną przygodę, Czapeczka przyjmuje propozycję i razem ze swoim nowym, niezwykłym przyjacielem rusza na przejażdżkę po niebie! „Czapeczka i wieloryb” to niezwykła, pełna ciepła opowieść o przyjaźni, rozbudzającej wyobraźnię ciekawości, potrzebie budowania bezpiecznych światów, a także o nadziei.

Kateryna Babkina (ur. 1985 r. w Iwano-Frankiwsku) – jedna z najbardziej popularnych pisarek ukraińskich średniego pokolenia. Prozatorka, poetka, scenarzystka, kolumnistka, tłumaczka. Jej twórczość tłumaczona jest na angielski, czeski, francuski, hiszpański, niemiecki, szwedzki, rumuński, rosyjski i hebrajski. W Polsce zadebiutowała zbiorem opowiadań „Szczęśliwi nadzy ludzie” wydanym przez Warsztaty Kultury w 2016 roku. Za powieść „Nikt tak nie tańczył jak mój dziadek” otrzymała Literacką Nagrodę Europy Środkowej ANGELUS 2021 oraz Nagrodę im. Natalii Gorbaniewskiej ANGELUS 2021 przyznawaną głosami czytelników. Po rozpoczęciu pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę wyjechała do Wrocławia, gdzie odbywała rezydencję literacką. Obecnie mieszka w Wielkiej Brytanii. W tym roku nakładem Warsztatów Kultury w Lublinie po raz pierwszy do rąk polskich czytelniczek i czytelników trafi książka dla dzieci jej autorstwa.

18.30–19.30 | Ołeksandr Irwaneć: „Charków 1938” (projekt LEE)
Udział w spotkaniu wezmą: Ołeksandr Irwaneć – autor, Andrij Saweneć – tłumacz, prowadzenie: Switłana Ołeszko | Warsztaty Kultury w Lublinie, ul. Grodzka 7 – patio
Wyobraźmy sobie, że po zwycięstwie w wojnie z bolszewicką Rosją w 1920 roku Ukraina pokonała wszystkich wrogów zewnętrznych i wewnętrznych, wyrastając na światową potęgę. Co roku w stolicy Ukraińskiej Republiki Robotniczo-Chłopskiej, kraju budującego narodowy komunizm, odbywa się Proletariacki Karnawał. Do miasta zjeżdżają politycy, pisarze, artyści, szpiedzy i zamachowcy. Wśród gości karnawału są Leni Riefenstahl i laureatka Nagrody Nobla Olha Kobylanska, Ernest Hemingway i Henry Miller… Tymczasem jeden z przybyszy, ktoś niewidzialny, potężny i niebezpieczny, staje się celem poszukiwań pułkownika SBU Jurija Kociuby. W powieści Charków „1938” Ołeksandr Irwaneć w prześmiewczym oraz obrazoburczym tonie bawi się konwencjami historii alternatywnej, antyutopii i dreszczowca szpiegowskiego. Puszczając wodze wyobraźni, zagląda w głębokie rewiry ukraińskich narodowych traum i kompleksów.

Ołeksandr Irwaneć (ur. 1961 r. we Lwowie) – poeta, prozaik, dramatopisarz, tłumacz. Dorastał w Równem na Wołyniu, od 1990 do 2022 roku mieszkał w Irpieniu pod Kijowem. Absolwent Instytutu Literatury im. Maksyma Gorkiego w Moskwie (1989). Razem z Jurijem Andruchowyczem i Wiktorem Neborakiem współtworzył legendarną grupę literacką Bu-Ba-Bu. W przekładach na język polski wydano wybór jego dramatów „Recording” i inne utwory(2001), powieści „Riwne/Rowno” (2008) i „Choroba Libenkrafta” (2013), wiersze „Wania z Riazania” (2022). Autor przekładów z języka białoruskiego, czeskiego, francuskiego, rosyjskiego i polskiego (dzieła Janusza Korczaka i Janusza Głowackiego). Laureat nagrody Helen Szczerban-Lipki (USA), stypendysta m.in. Fundacji Fulbrighta (USA), Akademii Schloss Solitude (Niemcy), Fundacji Kultur-Kontakt (Austria) oraz programu Gaude Polonia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP. Finalista Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus (2014).

28 czerwca (piątek)
17.00–18.00 | Ołeh Kocarew: „Zawartość męskiej kieszeni” (projekt LEE)
Udział w spotkaniu wezmą: Ołeh Kocarew (online) – autor, Aneta Kamińska – tłumaczka, prowadzenie: Magda Kicińska, tłumaczenie spotkania: Anna Jawdosiuk-Małek | Warsztaty Kultury w Lublinie, ul. Grodzka 5a – sala widowiskowa, II piętro
Co kryje się na dnie bezdennej kieszeni Ołeha Kocarewa? Na pierwszy rzut oka: „znaki akcyzy / korki po winie lamparcie / gorsety lekkie do szampana / wizytówki pogniecione / pocałunki wczorajsze przekwitłe / i zwiędłe pod wpływem słońca / bilety do miejsc o nieznanych nazwach / strzępy cudzych książek”. Jeśli sięgniemy głębiej i spojrzymy uważniej, znajdziemy też wzruszające wspomnienia, celne obserwacje codzienności, aforystyczne sentencje, językowe zabawy, surrealistyczne obrazki – jednym słowem, odsłoni się pr