O wydarzeniu
Od 1 do 5 lipca Lublin po raz 13. stanie się miejscem spotkań z najciekawszą współczesną literaturą Europy Środkowo-Wschodniej. W ramach tegorocznej edycji pasma literackiego Wschodni Express odbędą się polskie premiery książek autorów i autorek z Ukrainy, Białorusi i Litwy, spotkania autorskie, wernisaż poetycki oraz – po raz pierwszy – sympozjum poświęcone sztuce przekładu literackiego. Cykl poprzedzi wyjątkowe wydarzenie – spotkanie z Serhijem Żadanem, które odbędzie się 28 czerwca w Muzeum Narodowym w Lublinie.
To 19. edycja organizowanych przez Warsztaty Kultury lubelskich Innych Brzmień i 13. w ramach Wschodu Kultury, czyli projektu realizowanego przez Narodowe Centrum Kultury ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz przez 3 miasta wschodniej Polski – Lublin, Białystok i Rzeszów.
Wschodni Express to cykl spotkań autorskich, prezentacji najnowszych premier Wydawnictwa Warsztaty Kultury i dyskusji poświęconych najciekawszej współczesnej literaturze Europy Środkowo-Wschodniej. W kameralnym patio staromiejskiej kamienicy przy ul. Grodzkiej 7 rozbrzmiewać będą historie o wojnie i codzienności, pamięci, dojrzewaniu, samotności, polityce i miłości – opowiadane z czułością, ironią i bezkompromisową szczerością.
Tegoroczna edycja przynosi aż dziewięć premierowych polskojęzycznych wydań książek pisarzy i pisarek z Ukrainy, Białorusi i Litwy. W katalogu znajduje się także pozycja autora lubelskiego – Łukasza Marcińczaka, wydana w ramach serii „Zakotwiczone”. W programie Wschodniego Expressu znalazły się spotkania z takimi twórcami jak: Serhij Żadan, Maryna Hrymycz, Alhierd Bacharewicz, Tania Malarczuk, Wołodymyr Danyłenko, Dzwinka Mitijasz, Iwan Semesiuk czy Hanna Jankuta. Po raz pierwszy festiwalowi towarzyszyć będzie sympozjum „Siła przekładu”, które poświęcone zostanie roli tłumaczy i tłumaczek jako przewodników po kulturach oraz współtwórców literatury w czasach wojen i politycznych napięć.
Program
28 czerwca, niedziela, godz. 16.00 | Inauguracja Wschodniego Expressu | „Walka bez reguł” – spotkanie z poetą Serhijem Żadanem i premiera nowej książki (przekład z ukraińskiego: Aleksandra Zińczuk). W spotkaniu wezmą udział: Serhij Żadan – autor, Aleksandra Zińczuk – tłumaczka oraz Tomasz Sikora – prowadzenie | Muzeum Narodowe w Lublinie – Galeria Malarstwa Polskiego XIX-XX wieku
1 lipca, środa, godz. 10.00-14.00 | Międzynarodowe sympozjum tłumaczeniowe „Siła przekładu” (szczegółowy program poniżej) | Warsztaty Kultury, Grodzka 5a – II piętro
2 lipca, czwartek, godz. 14.00 | „Najkrótszy wiersz Benediktasa Januševičiusa” – wernisaż wystawy i spotkanie z litewskim artystą Benediktasem Januševičiusem. Prowadzenie: Zuzanna Mrozikowa | Warsztaty Kultury, Grodzka 7 – parter oraz patio LT, PL
2 lipca, czwartek, 16.00 | Wschodni Express | Premiera książki: Maryna Hrymycz „Kławka” (przekład z ukraińskiego: Halina Surowiec). W spotkaniu wezmą udział: Maryna Hrymycz – autorka, Halina Surowiec (online) – tłumaczka, Aleksander Wójtowicz – prowadzenie | Warsztaty Kultury, Grodzka 7 – patio PL, UA, PJM
2 lipca, czwartek, 17.30 | Wschodni Express | Premiera książki: Alhierd Bacharewicz „Przeszukanie w muzeum” (przekład z białoruskiego: Bohdan Zadura). W spotkaniu wezmą udział: Alhierd Bacharewicz – autor, Bohdan Zadura – tłumacz, Bogumiła Berdychowska – prowadzenie | Warsztaty Kultury, Grodzka 7 – patio BL, PL, PJM
3 lipca, piątek, godz. 16.00 | Wschodni Express | Premiera książki: Dzwinka Matijasz „Mam na imię Warwara” (przekład z ukraińskiego: Andrij Saweneć). W spotkaniu wezmą udział: Dzwinka Matijasz – autorka, Andrij Saweneć – tłumacz, Łukasz Kaczyński – prowadzenie | Warsztaty Kultury, Grodzka 7 – patio PL, UA, PJM
3 lipca, piątek, 17.30 | Wschodni Express | Premiera książki: Hanna Jankuta „Konstytucja” (przekład z białoruskiego: Bohdan Zadura). W spotkaniu wezmą udział: Hanna Jankuta – autorka, Bohdan Zadura – tłumacz, Jan Burnatowski – prowadzenie | Warsztaty Kultury, Grodzka 7 – patio PL, PJM
4 lipca, sobota, 16.00 | Wschodni Express | Premiera książki: Iwan Semesiuk „Serce Apaczy” (przekład z ukraińskiego: Aleksandra Zińczuk). W spotkaniu wezmą udział: Iwan Semesiuk (online) – autor, Aleksandra Zińczuk – tłumaczka, Łukasz Orbitowski – prowadzenie | Warsztaty Kultury, Grodzka 7 – patio PL, UA, PJM
4 lipca, sobota, 17.30 | Wschodni Express | Premiera książki: Tania Malarczuk „Bestiariusz” (przekład z ukraińskiego: Marta Odulińska). W spotkaniu wezmą udział: Tania Malarczuk – autorka, Marta Odulińska – tłumaczka, Ivan Davydenko – prowadzenie | Warsztaty Kultury, Grodzka 7 – patio PL, UA, PJM
5 lipca, niedziela, 16.00 | Wschodni Express | Premiera książki: Wołodymyr Danyłenko „Klatka dla wilgi” (przekład z ukraińskiego: Andrij Saweneć). W spotkaniu wezmą udział: Wołodymyr Danyłenko – autor, Andrij Saweneć – tłumacz, Ewa Hadrian – prowadzenie | Warsztaty Kultury, Grodzka 7 – patio PL, UA, PJM
5 lipca, niedziela, 17.30 | Zakotwiczone | Premiera książki: Łukasz Marcińczak „Odyseusze z Maisons-Laffitte. Duchowe portrety autorów „Kultury” paryskiej” . W spotkaniu wezmą udział: Łukasz Marcińczak – autor i Aleksandra Zińczuk – prowadzenie | Warsztaty Kultury, Grodzka 7 – patio PL, PJM
Inauguracja Wschodniego Expressu
„Walka bez reguł” – spotkanie z poetą Serhijem Żadanem
28 czerwca, godz. 16.00 | Premiera nowej książki (przekład z ukraińskiego: Aleksandra Zińczuk). W spotkaniu wezmą udział: Serhij Żadan – autor, Aleksandra Zińczuk – tłumaczka oraz Tomasz Sikora – prowadzenie | Muzeum Narodowe w Lublinie – Galeria Malarstwa Polskiego XIX-XX wieku
„Walka bez reguł” to najnowszy dwujęzyczny tom poezji najbardziej obecnie rozpoznawalnego głosu ukraińskiej literatury, artysty i lidera społecznego Serhija Żadana. Autorski wybór tekstów z różnych tomów obejmuje wiersze pisane w latach 1993–2020 oraz krótką prozę poetycką. Książkę tę można czytać jako hymn do miasta Charkowa, ale też po prostu do świata. Twórczość Żadana jest polisensoryczna. Bombarduje nasze zmysły i przemawia obrazami morza, stepu oraz gwarnych ulic. W tym świecie pobrzmiewają głosy ukraińskiej klasyki, tajemniczej natury albo torów kolejowych. W kolekcji archetypów i postaci znajdziemy Jonasza i Jezusa, robotników i przemytników, niewiernych i świętych, kochanków i zbuntowaną młodzież. Pierwszy czytelnik tego tomu przed drukiem – znakomity pisarz Andrzej Stasiuk, który wraz z żoną Moniką Sznajderman wprowadził do polszczyzny prozę Żadana (Wydawnictwo Czarne) – podsumował zebrane w nim teksty: „Wstrząsająco piękne są te wiersze”. Książka ukazała się w ramach Literary Eastern Express – projektu realizowanego przy wsparciu Unii Europejskiej w ramach programu Kreatywna Europa.
Międzynarodowe sympozjum tłumaczeniowe „Siła przekładu”
Tegorocznej edycji spotkań Wschodniego Expressu towarzyszyć będzie także nowość – sympozjum „Siła przekładu”, poświęcone roli tłumaczy i tłumaczek jako przewodników po kulturach, świadków historii i współtwórców literatury. W czasach wojen, kryzysów i politycznych napięć przekład staje się nie tylko pracą z językiem, lecz także formą budowania porozumienia i opowiadania świata na nowo. Program sympozjum
- Inauguracja sympozjum translatorskiego „Siła przekładu” w 457. rocznicę zawarcia Unii Lubelskiej
Otwarcie – Grzegorz Rzepecki – Dyrektor Warsztatów Kultury w Lublinie
Anna Lewicka-Koksanowicz – O 16 przekładach literatury ukraińskiej, podsumowanie projektu LEE - Magdalena Nowakowska – Gruzińska poezja wobec totalitaryzmu i autorytaryzmu
- Agnieszka Rembiałkowska – Literatura litewska i łotewska po polsku w XXI wieku (kto, co i gdzie)
- Bartosz Wójcik – Praktyki dekolonialne w przekładzie poezji współczesnej
- Benediktas Januševičius – Walcząca Ukraina w litewskich przekładach
- Bella Szwarcman-Czarnota – Jak tłumaczyć z jidysz, gdy nie ma Jidyszlandu
- Andrij Saweneć – Tłumacz literatury ukraińskiej jako redaktor: z doświadczeń praktycznych
- Dyskusja pt. „Status społeczny tłumacza oraz aspekty socjalne” – dyskusja z udziałem zaproszonych prelegentów oraz uczestników
Kiedy: 1 lipca 2026 r., godz. 10.00-14.00
Gdzie: Warsztaty Kultury w Lublinie, ul. Grodzka 5a, sala widowiskowa
Wstęp wolny
Dostępność: PJM, na miejscu można uzyskać zaświadczenie o udziale w wydarzeniu.
Kogo usłyszymy na Innych Brzmieniach?
Wschodni Express jest częścią trwającego od 2 do 5 lipca w Lublinie festiwalu Wschód Kultury – Inne Brzmienia. A kogo będzie można posłuchać podczas koncertów? Backengrillen, Therapy? , Dead Bob, Kap Bambino, Dälek, Tramhaus, Leila Bordreuil & Drew McDowall, Sun Ra Arkestra, Mats Gustafsson & Kimmo Pohjonen i Drank. Tegoroczna edycja festiwalu zapowiada się także jako prawdziwy przegląd potencjału polskiej sceny niezależnej: Furia gra kino, Marcin Masecki & Boleros, YANA, Hinode Tapes, Only Mess & goście, Grupa Torpedo oraz AcidSitter. W muzyczną podróż udamy się zarówno do Gruzji, jak i Ukrainy, a zabiorą nas tam: Nina Eba, Heinali & Andriana – Yaroslava Saienko i The B17.
Wschód Kultury – Inne Brzmienia
2-5 lipca 2026, Lublin – Park Ludowy
Wstęp na wydarzenie jest wolny.
Organizatorzy festiwalu: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Narodowe Centrum Kultury, Miasto Lublin, Warsztaty Kultury w Lublinie.
Festiwal Wschód Kultury – Inne Brzmienia działa na rzecz równości płci w branży muzycznej w sieci Keychange.