Po lewej stronie jest uśmiechnięta kobieta z długimi włosami, a po prawej stronie napis: Aleksandra Liput, Festiwal Sztuki Nad Rzeką.

Fot. Marcin Butryn

Aleksandra Liput, Amulety dla Bystrzycy

Posłuchaj:


Słowo „amulet” oznacza osobisty przedmiot o magicznej mocy, który ma chronić posiadacza lub posiadaczkę przed wrogimi siłami, nieszczęściami, chorobami czy złymi czarami. Najczęściej jest niewielki, może przybierać różne kształty, nawiązywać do symboliki religijnej, świata fauny i flory lub odwzorowywać części ludzkiego ciała. Amulety stosowane są od czasów starożytnych po współczesność, chociaż dziś występują raczej jako ozdoby, a także jako wyraz długiego trwania tradycji i sztuki różnych kultur. 

Instalację Amulety dla Bystrzycy tworzy pięć tajemniczych ceramicznych obiektów zawieszonych za pomocą konopnego sznura na drzewie rosnącym w pobliżu największej lubelskiej rzeki. Liczba amuletów symbolizuje jej pięć dopływów: Kosarzewkę, Krężniczankę, Czerniejówkę, Czechówkę i Ciemięgę. W 2020 roku artystka wykonała pracę Vistula river talismans, czyli Wiślańskie talizmany – Amulety dla Bystrzycy to swoista kontynuacja tej idei, a zarazem jej rozwinięcie.

Bystrzyca, w której jeszcze w latach 60. XX wieku żyły różne gatunki ryb oraz raki – wykorzystywane jako bioindykator, czyli wskaźnik czystości wód – zmaga się obecnie z dużym zanieczyszczeniem i degradacją doliny rzecznej. Stworzone przez artystkę ceramiczne amulety mają pełnić funkcję ochronną, w symboliczny sposób uzdrowić rzekę oraz odegnać „złe moce”, które zagrażają wodnemu ekosystemowi. Wiara w magiczną moc sztuki spotyka się tutaj z czerpiącą z natury duchowością, jest wyrazem tęsknoty za jednością ze światem przyrody, zanurzeniem w micie i utopijnym świecie dawnych wierzeń i opowieści. 

Олександра Ліпут – Амулети для Бистриці

Слово «амулет» означає особистий предмет з магічною силою, який має захищати власника від ворожих сил, нещастя, хвороб чи злих чар. Найчастіше він невеликого розміру, може мати різні форми, відсилати до релігійної символіки, світу флори і фауни або відтворювати частини людського тіла. Обереги використовувалися з давніх часів до наших днів, хоча сьогодні вони виступають більше як прикраси і як вираження давньої традиції та мистецтва різних культур.

Інсталяція «Амулети для Бистриці» складається з п’яти загадкових керамічних об’єктів, підвішених на конопляній мотузці до дерева, що росте біля найбільшої люблінської річки. Кількість амулетів символізує п’ять її приток: Косажевка, Кренжничанка, Чернявка, Чехувка та Чєміенга. У 2020 році художниця створила роботу «Талісмани річки Вісли» – «Амулети для Бистриці» є своєрідним продовженням цієї ідеї, а водночас і її розвитком.
Річка Бистриця, яка ще в 1960-х роках була домівкою для різних видів риб і раків, що використовувалися як біоіндикатор, або показник чистоти води, зараз бореться з сильним забрудненням і деградацією річкової долини. Керамічні обереги, створені художницею, покликані виконувати захисну функцію, символічно зцілювати річку та відганяти «злі сили», що загрожують водній екосистемі. Тут віра в магічну силу мистецтва зустрічається з духовністю, почерпнутою з природи, вираженням туги за єднанням зі світом природи, зануренням у міф та утопічний світ давніх вірувань і оповідей.

Aleksandra Liput, “Talismans for the Bystrzyca River”

 The term “talisman” denotes a personal object imbued with magical properties, serving to safeguard the wearer against hostile forces, misfortune, disease, or malevolent spells. Typically modest in size, talismans assume diverse forms, drawing upon religious symbolism, the realm of flora and fauna, or replicating aspects of human anatomy. Employed since antiquity to the present day, contemporary talismans manifest as ornamental items, evoking a rich tapestry of cultural tradition and artistic heritage.

The installation “Talismans for the Bystrzyca River” comprises five enigmatic ceramic artifacts suspended by hemp rope from a tree overlooking Lublin’s largest waterway. Each talisman symbolises one of the river’s five tributaries: Kosarzewka, Krężniczanka, Czerniejówka, Czechówka, and Ciemięga. This creation serves as a sequel to the artist’s 2020 work, “Vistula River Talismans”, expanding upon its thematic foundation.

Once teeming with various fish and crayfish species, the Bystrzyca river, until the 1960s, functioned as a bioindicator, reflecting water quality. Presently, it contends with severe pollution and the degradation of its valley. Crafted by the artist, the ceramic talismans assume a protective role, symbolically fostering the river’s healing and repelling the “adverse forces” jeopardising its aquatic ecosystem. This amalgamation of artistic endeavour and reverence for nature epitomises a yearning for harmony with the natural world, delving into the mythical and utopian realm of ancient lore and narratives.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego

Logotyp

Biały okrąg na czarnym tle, stworzony z trzech okręgów różnej wielkości w równych odstępach od siebie, ma wyciętą z tego okręgu i wsuniętą do środka, ćwiartkę.

Posłuchaj w aplikacji Echoes