Zima nie tylko w mieście, czyli najpiękniejsze zimowe pejzaże malarskie | wykład

Opis wydarzenia

Zapraszamy na wykład o dziełach mistrzów malarstwa przedstawiających zimę. Niezależnie od tego czy kochamy tę porę roku, czy nie, zimowe pejzaże z pewnością mogą zachwycić. Zarówno światowe, jak i polskie malarstwo obfituje w wyjątkowo urokliwe dzieła sztuki, które przenoszą widza w śnieżny i mroźny świat bez narażania się na niedogodności zimowej aury.

Zima od zawsze inspirowała artystów, choć zimowych pejzaży w historii malarstwa jest mniej niż tych prezentujących pozostałe pory roku. Zima wydaje się tematem bardzo wymagającym dla artystów, zmierzyć się trzeba bowiem z mnogością odcieni bieli śniegu, różnicowanych światłem i cieniem oraz oddaniem jego ciężaru i faktur.

To temat, który pojawił się w sztuce stosunkowo późno – pierwsze przykłady, głównie miniatury, pochodzą z późnego średniowiecza. Przyczyny tej długiej nieobecności są złożone, ale za jedną z nich można uznać zmiany klimatu. Sceny zimowych aktywności stały się jednym z popularnych motywów w malarstwie czasów małej epoki lodowcowej (okres renesansu). Obrazy tego czasu w formie sztafażu ukazują życie toczące się na zamarzniętych kanałach holenderskich miasteczek, przedstawiają polowania na śniegu. W zimowej scenerii ukazywano nawet sceny biblijne. Motyw zimy pojawiał się również w XVII i XVIII w., w dobie romantyzmu. W sztuce motywy związane z czterema porami roku często miewają znaczenie symboliczne. Malarze romantyczni utożsamiali zimę z przemijaniem, śmiercią i samotnością. Bywała też ona wykorzystywana jako symbol oczekiwania na zmianę, która nadejdzie. Łączyło się to z motywem stagnacji i odpoczynku – wiele słynnych pejzaży zimowych, szczególnie malarzy impresjonistycznych, przedstawiało zimę jako coś harmonijnego. Podkreślali oni spokój, jakim wówczas cieszy się natura. Malowali w plenerze, co pozwalało na wzmożenie obserwacji ulotnych zjawisk kolorystyczno-świetlnych.

W polskiej sztuce zainteresowanie rodzimym krajobrazem w zimowych odsłonach nasiliło się pod koniec XIX wieku. Młodopolscy malarze byli zafascynowani urodą przykrytych śniegiem lasów, pól, gór, miast i miasteczek, skutych lodem rzek. Szczególnie zachwycały ich majestatyczne Tatry oraz Podhale z jego barwnym folklorem i zimowymi obrzędami. Tacy malarze jak Julian Fałat, Stanisław Witkiewicz, Ferdynand Ruszczyc, Józef Cheł