Literary Eastern Express

Główną ideą projektu „Literary Eastern Express” jest budowanie trwałych mostów międzykulturowych poprzez literaturę. Pragniemy przybliżyć polskim czytelnikom i czytelniczkom twórców dotąd nieobecnych lub słabo reprezentowanych na naszym rynku wydawniczym. Zależy nam na ukazaniu bogactwa współczesnej kultury Ukrainy oraz włączeniu jej w szerszą europejską debatę o tożsamości, historii i współczesnych wyzwaniach społecznych.

Istotnym elementem projektu jest także zapewnienie uchodźcom z Ukrainy dostępu do aktualnej literatury oraz jej aktywna promocja wśród tych środowisk. Ważnym aspektem jest również podkreślenie roli tłumacza jako istotnego – zgodnie z teorią literatury – „drugiego autora”.

Szczegółowe cele projektu obejmują:

1. Promowanie wielokulturowości i bogactwa kultury Ukrainy poprzez tłumaczenie i wydanie książek ukraińskich autorów i autorek.
2. Upowszechnianie wiedzy o kulturze duchowej, literaturze i sztuce Ukrainy jako istotnego elementu dla społeczeństwa polskiego i UE.
3. Zachęcanie do lektury i eksploracji literatury, kultury i sztuki Europy Wschodniej poprzez publikację dzieł w różnych formatach, tradycyjnych (drukowane książki) oraz nowoczesnych (e-booki i audiobooki).
4. Umożliwienie dostępu do wysokiej jakości dzieł literackich autorów i autorek ukraińskich dla szerszej publiczności w Polsce.
5. Budowanie mostów międzykulturowych i promowanie dialogu międzykulturowego przez prezentację dotychczas niewydanej w Polsce literatury ukraińskiej.
6. Kreowanie świadomości społecznej na temat sytuacji kulturalnej, literackiej i artystycznej
   w regionie Europy Wschodniej poprzez aktywne propagowanie dzieł i twórców z Ukrainy.
7. Wspieranie autorów i autorek ukraińskich poprzez promocję ich twórczości na arenie międzynarodowej.
8. Inspirowanie do refleksji nad współczesnymi realiami i wyzwaniami społecznymi Europy Wschodniej poprzez promowanie literatury.

W ramach „Literary Eastern Express” ukazują się proza, poezja, literatura dziecięca i młodzieżowa oraz komiksy. Poezja wydawana jest w formule dwujęzycznej – w języku polskim i ukraińskim – co pozwala czytelnikom obcować z oryginalnym brzmieniem tekstu i jednocześnie korzystać z przekładu. Część książek dostępna jest również w formatach cyfrowych – jako e-booki – a wybrane tytuły także jako audiobooki.

Książki wydane w ramach projektu są dystrybuowane w księgarniach i bibliotekach, a także promowane podczas targów książki w Polsce i za granicą. Towarzyszą im spotkania autorskie z pisarzami, pisarkami, tłumaczami i tłumaczkami oraz obecność w mediach branżowych i ogólnopolskich. Działania te mają na celu wzmocnienie międzynarodowego obiegu literatury ukraińskiej oraz zwiększenie jej widoczności w przestrzeni publicznej.

Projekt dofinansowany w ramach programu Unii Europejskiej „Kreatywna Europa”.

Kwota dofinansowania: 155 345 EUR

Całkowity budżet projektu: 258 909 EUR

Realizacja projektu: 1.10.2023 – 30.09.2026 r.

Książki dotychczas przetłumaczone i wydane w ramach projektu Literary Eastern Express:

1. „Czapeczka i wieloryb” – Kateryna Babkina, tłum. Bohdan Zadura (wydanie drukowane).
2. „Charków 1938” – Ołeksandr Irwaneć, tłum. Andrij Saweneć (wydanie drukowane i ebook).
3. „Zawartość męskiej kieszeni” – Ołeh Kocarew, tłum. Aneta Kamińska (wydanie dwujęzyczne, drukowane).
4. „Krótka historia ukraińskiego feminizmu” – Mykoła Jabczenko, Iwan Kypibida, Julija Wus, tłum. Andrij Saweneć (wydanie drukowane).
5. „z mięty” – Borys Fiłonenko, Anton Reznik, Danył Sztanhejew, tłum. Aleksandra Zińczuk (wydanie drukowane).
6. „Tom & Tom” – Wasyl Słapczuk, tłum. Halina Surowiec (wydanie drukowane i ebook).
7. „Jak zostałam świętą” – Tania Malarczuk, tłum. Anna Łazar (wydanie drukowane i ebook).
8. „Ta Maya, co filmy kręciła” – Oksana Łuszczewska, tłum. Wira Romanyszyn (wydanie drukowane i audiobook).
9. „Kotek, Kogutek, Szafka” – Ołeksandr Myched, tłum. Andrij Saweneć (wydanie drukowane
   i audiobook).
10. „Gwiazdozbiór Kury” – Sofija Andruchowycz, tłum. Andrij Saweneć (wydanie drukowane
    i audiobook).

Ukażą się w 2026 r.:

1. „Kławka” – Maryna Hrymycz, tłum. Halina Surowiec (wydanie drukowane i ebook).
2. „Klatka dla wilgi” – Wołodymyr Danyłenko, tłum. Andrij Saweneć (wydanie drukowane
   i ebook)
3. „Mam na imię Warwara” – Dzwinka Matijasz, tłum. Andrij Saweneć (wydanie drukowane
   i ebook).
4. „Serce Apaczy” – Iwan Semesiuk, tłum. Aleksandra Zińczuk (wydanie dwujęzyczne, format tradycyjny).
5. „Miejsce stałego zamieszkania” – Serhij Żadan, tłum. Aleksandra Zińczuk (wydanie dwujęzyczne, drukowane).
6. „Bestiariusz” – Tania Malarczuk, tłum. Marta Odulińska (wydanie drukowane i ebook).