Laboratorium ucieleśniania neuroróżnorodności | warsztaty dla dorosłych | Sztuka Wrażliwości

O wydarzeniu

Czy zdarza Ci się poruszać nogą, bawić czymś w dłoniach albo powtarzać jakiś ruch, kiedy się koncentrujesz lub próbujesz się uspokoić? A może masz swoje sposoby na to, by odpocząć od nadmiaru dźwięków, światła czy innych bodźców? Każde ciało ma swoje potrzeby, ale nie zawsze dajemy sobie przestrzeń, żeby je zauważyć i zrozumieć.

Podczas warsztatów dla osób dorosłych pod tytułem „Laboratorium ucieleśniania neuroróżnorodności” przyjrzymy się temu, jak ruch, dźwięk i dotyk wpływają na nasze samopoczucie i sposób, w jaki odbieramy świat. Wspólnie z Moniką Popiel i Pawłem Świerczkiem będziemy eksperymentować z ruchem i zmysłami, odkrywać nieoczywiste sposoby komunikacji i sprawdzać, co się dzieje, gdy na chwilę przestajemy dopasowywać się do utartych schematów. Nie trzeba mieć doświadczenia tanecznego ani specjalnych umiejętności – wystarczy ciekawość i gotowość do poznawania różnych sposobów doświadczania świata. To okazja, by lepiej przyjrzeć się sobie i innym, a także przekonać się, że nie ma jednego właściwego sposobu odczuwania, poruszania się czy bycia razem.

Dlaczego warto przyjść?

• Zauważysz, jak reagujesz na bodźce i czego potrzebujesz, żeby poczuć się komfortowo.
• Doświadczysz czegoś nowego – poeksperymentujesz z ruchem i zmysłami w bezpiecznej przestrzeni, bez konieczności posiadania wcześniejszego doświadczenia.
• Dasz sobie czas na uważność – oderwiesz się od codziennych obowiązków i skupisz na własnych odczuciach.

O neuroróżnorodności

Neuroróżnorodność zaczyna się od prostego faktu: nie ma dwóch identycznych układów nerwowych. Różnimy się sposobem, w jaki odbieramy i przetwarzamy bodźce, poruszamy się, uczymy, komunikujemy, odpoczywamy i nawiązujemy relacje ze światem. Choć różnorodność ta jest częścią społecznej i biologicznej rzeczywistości, nasza kultura często pozostawia niewiele miejsca na ciekawość wobec niej. Zamiast pytać, jak właściwie działają moje ciało i zmysły, uczymy się przede wszystkim dopasowywać do określonego modelu funkcjonowania. To, co od niego odbiega, bywa postrzegane jako problem, deficyt, zaburzenie lub po prostu dziwactwo.

A jeśli odwrócimy tę perspektywę? Zamiast pytać, jak dopasować siebie do normy, zacząć przyglądać się temu, jak możemy funkcjonować inaczej – po swojemu, zgodnie z własnymi zasobami i możliwościami poznawczymi.

Neuroqueerowanie to praktyka kwestionowania neuronormy oraz poszukiwania alternatywnych sposobów odczuwania, poznawania i bycia razem. Jest próbą wyobrażania sobie świata, w którym różne sposoby funkcjonowania nie muszą być hierarchizowane, a różnica może stać się źródłem wiedzy i kreatywności. Podczas warsztatów będziemy neuroqueerować poprzez ciało i zmysły. Wychodząc poza utarte normy ruchowe i poznawcze, będziemy szukać wyłomów w neuronormie oraz sposobów ucieleśniania neuroróżnorodności w codziennym życiu.

Naszą przygodę rozpoczniemy od eksploracji stimowania (zachowań autostymulacyjnych), czyli powtarzających się ruchów i dźwięków, które osoby neuroodmienne wykonują w celu regulacji emocji i procesów sensorycznych. Stimowanie to jednak znacznie więcej. Ma ono potencjał, by stać się sensorycznym językiem – musimy tylko nauczyć się go słuchać, nie poprzez bierny odbiór, ale poprzez wzajemną choreografię ciał i afektów. Razem będziemy poszukiwać tych potencjałów stimowania, co otworzy nam drogę do szerszych refleksji na temat autystycznej percepcji, neuroodmiennej cielesności i ruchu jako matrycy postrzegania świata.

Warsztaty są otwarte dla wszystkich dorosłych osób zainteresowanych tematem neuroróżnorodności, niezależnie od doświadczenia ruchowego, tożsamości, wieku czy stopnia sprawności. Z dużą uważnością na potrzeby i granice będziemy pracować z ruchem, dźwiękiem i dotykiem. Jako że będziemy działać grupowo, wskazana jest gotowość do fizycznych interakcji z innymi osobami.

O osobach prowadzących warsztaty

Monika Popiel (zaimki dowolne) działa na splątaniu różnych dyscyplin, mieszając praktyki artystyczne, technologiczne i badawcze. Ukończyła reżyserię w Akademii Teatralnej w Warszawie oraz matematykę stosowaną na Politechnice Gdańskiej. W centrum jej pracy znajduje się ciało jako podstawowe miejsce doświadczenia, relacji i poznania. W swoich poszukiwaniach łączy sztuki performatywne, relacyjne, sensoryczne i somatyczne z ucieleśnionymi praktykami tworzenia tkanin, projektowania elektroniki i programowania interfejsów. Tworzy interaktywne przestrzenie spotkania, w których ciało i zmysły nie tylko stają się materiałem i narzędziem działania, lecz także aktywnie je współwytwarzają. Jej prace badają dynamiczne relacje między ciałami, pamięcią, wyobraźnią, technologią i wielozmysłowym doświadczeniem świata. Intensywnie pracując ze zmysłem dotyku, interocepcją i ruchem, stawia pytania o współodczuwanie, współbycie w niepewności i dysonansie oraz o możliwości wspólnego działania.

Strona: monikapopiel.com

Paweł Świerczek – ukończył kulturoznawstwo na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach oraz Laboratorium Nowych Praktyk Teatralnych na Uniwersytecie SWPS w Warszawie. Pracuje na styku praktyk performatywnych i relacyjnych, badań artystycznych oraz aktywizmu (neuro)queerowego. W centrum jego zainteresowań stoją napięcia między polityką tożsamości a ucieleśnionym doświadczeniem, w szczególności queerowym i neuroodmiennym. W ostatnich latach eksploruje przede wszystkim queerowe dziedzictwo Górnego Śląska („Of Coal and Rainbow / Wungiel i donga”, Sophienasele, Berlin 2018; „From Ahead Our Time”, Favoriten Festival, Dortmund 2022; kolektyw Śląsk Przegiety, 2018–) oraz cielesne doświadczanie neuroodmienności („Stimpathy”, Fresh AIR, Berlin 2026). Od 2023 roku praktykuje oraz uczy ucieleśnionej metody komunikacji Authentic Relating.

Strona: pawelswierczek.com

Informacje praktyczne

Kiedy: 24 października 2026 (sobota), godz. 10.00-18.30 (w trakcie warsztatów przewidziana jest półtoragodzinna przerwa)
Gdzie: Warsztaty Kultury, ul. Grodzka 7, sala wystawowa, II piętro
Dla kogo: osoby pełnoletnie
Zapisy: przez formularz online
Wstęp bezpłatny, liczba miejsc ograniczona, decyduje kolejność zgłoszeń

Dostępność

• Warsztat przyjazny sensorycznie.
• Na miejscu dostępne są słuchawki wyciszające.
• Wydarzenie odbywa się na drugim piętrze bez windy.
• Zgłoś swoje indywidualne potrzeby przez formularz przy zapisach.
• Przeczytaj podstawowe informacje o dostępności Warsztatów Kultury.
• Sprawdź, jak trafić – obejrzyj wideo.

Polecamy także

26 października – 13 listopada 2026 | Monika Popiel i Paweł Świerczek – Stimpathy | wystawa

Projekt „Sztuka Wrażliwości” dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.